بررسی ارتباط ترس از زمین خوردن با تعداد دفعات زمین خوردن، تعادل و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به  سکته مغزی مزمن

مقدمه
سکته مغزی از مهم ترین دلایل ناتوانی به شمار می رود. از بین عوارض سکته مغزی، ترس از زمین خوردن، اهمیت ویژه ای دارد، و می تواند کیفیت زندگی را در فرد مبتلا کاهش دهد. ترس از زمین خوردن، مفهومی مستقل از زمین خوردن است و در افرادی که زمین نخورده اند نیز دیده می شود. اهمیت این مورد بدان است که منجر به اختلالات جسمی و روانی می شود، و کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار می دهد. به صورت بالقوه، ترس از زمین خوردن نه تنها می تواند کیفیت زندگی را در فرد مبتلا کاهش دهد، بلکه به طور غیرمستقیم بر اطرافیان نیز اثر می گذارد. مطالعات محدودی درباره ترس از زمین خوردن پس از سکته مغزی وجود دارد، ولی با توجه به تأثیرات گسترده ای که ترس از زمین خوردن روی کیفیت فرد دارد، به نظر می رسد مطالعات بیشتری در این زمینه نیاز است. این مطالعات علاوه بر ارائه راهکارهای پیشگیرانه برای جلوگیری از زمین خوردن، به شناخت افراد در معرض خطر هم می پردازند. مطالعات قبلی در این زمینه، بیشتر فاز حاد و تحت حاد بیماری را بررسی کرده اند، ولی بررسی فاز مزمن هنوز انجام نشده است. پژوهش های پیشین، بیشتر ارتباط بین ترس از زمین خوردن را با ویژگی های دموگرافیک اندازه گیری کرده اند، ولی ارتباط بین ترس از زمین خوردن در بیماران مبتلا به سکته مغزی مزمن با تعداد دفعات زمین خوردن، آزمون های عملکردی تعادلی و نمرات خرده مقیاس های پرسشنامه 36 سؤالی کیفیت زندگی بررسی نشده است. هدف این مطالعه، بررسی ارتباط ترس از زمین خوردن با تعداد دفعات زمین خوردن، تعادل و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سکته مغزی مزمن است.
روش پژوهش
در این مطالعه، 44 بیمار حضور داشتند که 20 نفر آنها مرد بودند. شرکت کنندگان به صورت غیراحتمالی ساده از بین مراجعه کنندگان به کلینیک های توانبخشی انتخاب شدند. معیارهای ورود به مطالعه شامل گذشت 6 ماه از سکته مغزی، یک طرفه بودن علائم و توانایی راه رفتن مستقل بود. معیارهای خروج شامل ابتلاء به بیماری های متابولیک و روماتیسمی، دفورمیتی اندام تحتانی، مشکلات شناختی و بینایی اصلاح نشده بودند. پس از بررسی معیارهای ورود و خروج، فرم اطلاعات زمینه ای شامل سن، جنس، قد، وزن، بیماری های زمینه ای، میزان تحصیلات، مدت زمان ابتلاء، سمت مبتلا، غالب یا مغلوب بودن سمت مبتلا و تعداد دفعات زمین خوردن در یک سال گذشته تکمیل شد. در این پژوهش، علاوه بر اطلاعات زمینه ای، میزان ترس از زمین خوردن با استفاده از نسخه فارسی مقیاس کارآمدی افتادن ـ فرم بین المللی و کیفیت زندگی با استفاده از نسخه فارسی پرسشنامه 36 سؤالی کیفیت زندگی اندازه گیری شد. برای ارزیابی تعادل نیز از آزمون رسیدن عملکردی و آزمون بلند شدن و رفتن زمان دار استفاده شد. با توجه به این که داده ها از الگوی توزیع طبیعی پیروی نمی کرد، برای سنجش ارتباط بین متغیرها از آزمون اسپیرمن استفاده شد. 
یافته ها
آزمون پیرسون نشان داد؛ بین نمره پرسشنامه مقیاس کارآمدی افتادن ـ فرم بین المللی با نمرات آزمون های تعادلی بلند شدن و رفتن زمان دار(0/01=p, و r= 0/48) و آزمون رسیدن عملکردی (0/02=p, و r= 0/040) و همچنین، خرده مقیاس های عملکردی جسمی(0/01>p, و r= 0/48) ، محدودیت فعالیت جسمانی(0/01>p, و r= -0/50) و بعد جسمی(0/01>p, و r=- 0/53)، پرسشنامه 36 سؤالی کیفیت زندگی ارتباط معنادار وجود دارد، ولی چنین ارتباطی برای تعداد دفعات زمین خوردن( 0/02=p, و r=- 0/40 ) و خرده مقیاس های درد ( 0/73=p, و r=- 0/06 )، سلامت عمومی(0/24=p, و r=- 0/21 )، انگیزه(0/10=p, و r=-0/29)، عملکرد اجتماعی(0/38=p, و r= -0/16، محدودیت فعالیت اجتماعی (0/24=p, و r=- 0/13 ) و بعد روانی (0/39=p, و r= -0/15 ) مشاهده نشد.
نتیجه گیری
یافته های این پژوهش نشان می دهد؛ در افراد مبتلا به سکته مغزی، مشکلات تعادلی بعد جسمانی کیفیت زندگی با ترس از زمین خوردن ارتباط دارد، ولی سابقه زمین خوردن با ترس از زمین خوردن ارتباطی ندارد.
واژگان کلیدی
سکته مغزی، کیفیت زندگی، ترس از زمین خوردن، تعادل
نویسندگان:
- حمید آزاده؛ مرکز تحقیقات اختلالات اسکلتی عضلانی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان، اصفهان، ایران.
- عاطفه فکری؛ کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز، تبریز، ایران.
- حمید امرائی؛ گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان، اصفهان، ایران.
- میثم روستایی؛ گروه کاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
- حمزه بهارلوئی(نویسنده مسئول)؛ مرکز تحقیقات توانبخشی عضلانی اسکلتی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.
منبع:
فصلنامه علمی – پژوهشی توانبخشی، دوره 19، شماره 1، بهار 1397، ص 43-36.

پیوندها
آمار بازدید
 بازدید امروز : 4
 کل بازدید : 9118
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2